Heilbrigiskerfi allra ?

N eru a berast frttir um a hin Norurlndin su bin a einkava meira af heilbrigiskerfi snu en vi hfum gert hr. Samkvmt frttinni er hagkvmt og gott a fara slka einkavingu. a btir jnustustig og skilvirkni. Sjhr.
egar g les svona frttir fer alltaf um mig nettur hrollur og a er vegna ess a heilbrigisjnusta ekki a vera lxus sem bara sumir geta veitt sr.

Ef maur ltur orruna um a einkaving hafi fr me sr hagkvmni og meiri skilvirkni er a vegna ess a einungis sumir hafa efni a nta sr essa jnustu sem gerir a a verkum a a ltur t fyrir a etta s hagkvmt og skilvirkt. Anna sem gerist vi einkavinguna er a lknar og starfsflk mun leita strf hj essum stofnum, skiljanlega ar sem a er rugglega betur borga, og eftir vera lknar og starfsflk rkisrekna hlutanum sem eru ekki eins hfir til sns starfa.

Mia vi a sem g hef lesi af skrslum um einkavingu heilbrigiskerfa er ekki margt sem bendir til ess a einkaving kerfisins s til ga NEMA auvita fyrir viskiptamenn sem fjrfesta svona rekstri me x mikla hagnaarvon.

Fyrir almenning er etta skref afturbak llum svium. v me einkavddum heilbrigisgeira kemur einnig endanum einkavdd sjkratrygging. Einkavdd sjkratrygging hefur ekki hagsmuni heildarinnar a leiarljsi heldur hagna tryggingaflagsins.

g vona a flk hugi alvarlega hvort a er tilbi a setja vermia limi sna og heilsu vegna trygginga sem gtu vel ori framtin. Eru i tilbin til a urfa a verleggja heilsu barna ykkar og annarra ninna fjlskyldumelima vegna ess a sumt er bara borga a hluta ea ekki.

g vil benda ykkur a horfa essamyndgera af Michael Moore. g veit a etta er ekki svona hr nna, en ef vi byrjum a fara braut a setja etta einkarekin rekstur lur ekki lngu ar til einkaving kemur til og a gti etta ori okkar veruleiki framtinni.


Btt lri

a er annig a jflg og samflg eru breytingum h. Me tmanum vera stjrnarhttir, efnahagskerfi, lrisuppbygging og fleira sem eitt sinn hafi sna ntni og var samflgum til ga, relt og r sr gengin, kannski meira a segja bara gamaldags og lin. Sem sagt a jnar ekki tilgangi snum fyrir jflagi og samflagi a vihalda eim.

ar stndum vi slandi dag. Vi stndum frammi fyrir v a kerfin okkar eru allt hr a ofan og anna hvort jna au fum ea engum en sjaldnast heildinni.

Mr finnst etta kristallast mrgu sem er a gerast jflaginu okkar dag. Hvernig fari er me mlefni inn ingi, hvernig teki er fjrmlakerfinu og hvernig fari er me veiigjaldi.

Vi erum bin a ganga gegnum jaratkvagreislur um Icesave og bila til forseta landsins vegna fjlmilalagana snum tma, annig a raun er bi a skapa mjg sterkt fordmi fyrir v a almenningur segi sna skoun og taki mlin eigin hendur.

etta getur ekki veri anna en jkvtt EN a er galli gjf Njarar a vissu leiti. Eins og etta er dag er etta ekki mjg markvisst v hver og einn arf a fara mikla vinnu vi a fara af sta me undirskriftarlista, halda llu til haga og gera a bi gagnstt og snilegt til a trverugleikinn haldist.

etta leiir mig a eirri hugsun a auvita tti a gera r fyrir essu. Auka lri almennings til a kvea og hafa eitthva um mlin a segja. a eru til einfaldar leiir til a gera etta. Til dmis vefsa ar sem flk fyllir t eyubla sem er skilgreint sem undirskriftarsfnun og arir komast ekki inn nema me rafrnum skilrkjum, sem standa flestum til boa dag. Einnig vri hgt sama sta a gera umruhluta, ar sem almenningur getur rtt sn milli og ess vegna vi alingismenn mgulegar lausnir og breytingar.
ntmasamflagi eru leiirnar ekki erfiar til aukins lris fyrir almenning en einhvern veginn virast flestir stjrnmlamenn flokkana ekki sj ea ekki vilja sj a hgt s me einfldum agerum a gera sland a frumkvli lrisbreytingum.


Mat jningu, srsauka og rf

Undanfari hef g fylgst me mlinu um Snowden fjlmilum. arna er greinilega fer hugsjnarmaur sem allt gott skili. a virist sem hann hafi teki mevitaa kvrun og vali a gera a sem hann geri vel vitandi um a hva afleiingar a myndi hafa lf hans. Svo mevitaur var hann a hann skildi krustuna eftir n ess a nefna hvert hann vri a fara.

San Snowden fli til Hong Kong hafa ailar slandi fari af sta a koma manninum til slands og koma v svo fyrir a hann fi rkisborgarartt. etta er allt gott og blessa og auvita a lj flki ney hjlpandi hnd.

EN, j a er strt EN essu hj mr v g hef veri a hugsa mean g hef lesi frttir og fylgst me fsabkarsum vina minna og flki tengdum eim sem hafa veri a berjast fyrir v a hann fi hli og rkisborgarartt a fleiri hafa stt um hli slandi og ekki fengi.

Til dmis homminn sem var svo sendur heim til sn og er lklega din nna, kratarnir sem eiga a f asto heimalandinu vegna ess a eir eru minnihlutahp en mjg lklega f hana ekki v hn er meira ori en bori. Lklega eru fleiri sem hafa veri sendir r landi fr slandi sem enda anna hvort pyntair, dnir, lamdir, naugair, heimilislausir ea niurlgir og strippair mannrttindum snum heimalndunum sem eir eru sendir aftur til. Sumir hafa komi hinga eftir hrilegar upplifanir sl og lkama, tortryggnir, jir og skemmdir slinni me von um betra lf eyjunni sem hefur ekki einu sinni her.

999536_610065492346012_1915110906_n

Svo s g essa mynd hr til vinstri og fr g a hugsa nnar um a hver getur ea a meta jningu, srsauka og rf annarra. Hfum vi sem manneskjur getuna til a dma hve mikill ea ltill srsauki ea jning annarra hefur veri, er ea verur ? Getum vi sett mia jningu annarra? Er jning Snowden til dmis meiri en einhvers fr Srlandi af v a hann missir essar gu tekjur en s fr Srlandi brnin sn og heimili? Hva er ngu mikil jning til a vi tkum mark henni og segjum j vi eim sem leita hr hlis.

a sem g er a reyna a koma fr mr er a allir sem jst, hafa ori fyrir hrmungum og veri rndir mannrttindum snum jst, finna til srsauka og hafa rf lfi frii og spekt. Munurinn Snowden og rum sem hafa komi hinga oft flskum vegabrfum er s a Snowden tk mevitaa kvrun, hann vissi hva myndi gerast og hver httan var. Arir sem koma hinga koma vegna ess a allt einu var ftunum kippt undan kjarnanum lfi eirra, eir hafa lifa sjokk standi kannski nokkur r og vita hvorki hva er uppi ea niri tilverunni.

g sit enn og huga a hvernig vi eigum a setja vermia og mat jningu, srsauka og rf annarra og hvort vi eigum ekki a gera jafn miki r v egar homminn fr Ngeru skir um hli og vi gerum nna egar Snowden hefur sett fram sk um a a veri gert fyrir hann.


krafti stu.....

sland er um margt merkilegt og er eitt af essum merkilegu atrium vi sland str jarinnar. Strina, hfutlu svo rtt s fari me, telja margir vera okkur til vansa mean arir segja a smin s okkur til gs. Sjlf tel g etta vera tvbent sver sem getur, ef rtt er me fari, veri mjg gott egar kemur a jflagsbreytingum og algun kerfa almenningi, atvinnulfi og efnahag til hagsbta. Boleiir eru stuttar og vi hfum allt til a bera a vera gagnstt og lrislegt jflag.

a sem er mnusinn vi essa sm og stuttu boleiir er svo s stareynd a krafti stu sinnar getur flk lti hluti gerast slandi. Fyrirtkjaeigendur og hagsmunafl, ekktir einstaklingar og ingmenn geta haft hrif ingi og lg og reglugerir. a er hgt a hafa hrif framgang missa mla bi innan ings og t jflaginu krafti stu sinnar og krafti ess a ekkja rtta aila og geta toga rttu spottana.
Stundum birtast frttir sem sna svart hvtu a jflagi okkar er jflag ar sem a er hgt a hafa hrif framgang mla krafti stu sinnar. Stundum eru etta g mlefni sem eru fyrir heildina, hp sem lur ea til bta fyrir almenning en oftar en ekki eru arna fer gluverkefni einstaka hpa ea einstaklinga ea veri a gta hagsmuna hpa ea einstaklinga sem hafa "vgi" jflaginu einhvern mta.
a er mikill jafnvgisgangur a gera ea hafa hrif gang mla krafti stu sinnar, a krefst mjg rkrar siferisvitundar og jafnrttishugsunar, ekki bara hva varar kynin heldur almennt.
g spyr mig oft en ekki a v hve miki flk sem hefur hrif gang mla krafti stu sinnar hugi a vald sem a hefur og hvernig a er a fara me a. Hvort a hugsi nokkurn tma t hvort a s a vinna fyrir heildina ea fa.
Hva heldur ?


ing skilori

Vibrg vi frttum sustu daga styrkja mig eirri greiningu minni a slenska jin er me ingi skilori eins og er . g skrifai pistilsj hrar sem g reifai a a jin hefur ekki fullt traust til essarar rkisstjrnar n nverandi ingmanna nema a litlu leiti.

a er svo einfalt a vi hruni sem var ri 2008 byrjai hringrs sem ekki hefur veri undi ofan af. Flk upplifi allt einu vanmtt ingsins og rkisstjrnar sem a tti ekki a venjast. eirri rkisstjrn var tt fr af almenningi reii og vanmtti.

egar kosi var ri 2009 var einnig kosi, a mestu, t fr vanmttugri reii en me sm von farteskinu. Vi tk vinstri stjrnin sem gaf flki sm von um a unni yri me hag almennings a leiarljsi. S von d mjg fljtt og vi tk reii og vanmttur, vantr og vantraust.

a sem gerist vi hruni og hlt svo fram sasta kjrtmabil er a almenningur horfi upp sto jflagsins, ingi, vera a drullupolli rifrilda, mlfs og ltillar samvinnu. ingi sem tti a vera sameiningartkn jar srum og reii ri ekki vi sameiningarhlutverki og brst jinni llum vgstvum.

N hafa enn einar kosningar tt sr sta ar sem g met a sem svo a meira hafi veri kosi t fr vanmttugri reii og kannski vanmttugri von um breytingar en trausti og tr a a myndu virkilega eiga sr sta breytingar til batnaar.

N er a svo a jin setti ingi trausts- skilor. ingi, rkisstjrnin mun ekki f langan tma til a sna a a sem sagt var hafi veri meint. au f akki langan tma til a sna vilja sinn til asameina j og ing aftur. Trausti er fari og ekkert hefur veri gert enn til aendurskapa a.

a er stjrnmlakreppa slandi og hn hefur veri til staar san hruni var. En a er lka vantrausts og vantrar kreppa slandi sem almenningur lifir hverjum degi. Ekki bara nna helduralveg fr v a hruni tti sr sta. g er ekki viss um a neinn af flokkunum sem hafa veri ingi sustu fjgur r geri sr grein fyrir v hve djpst essi kreppa er og hve miki eir urfa a gera og sna gjrum og orum til a hn endi.
Eins og er er ingi skilori og vonin um a a breytist virist ekki mikil.


Stefna ea stefnuleysi

sland hefur ekki rf fyrir a hr veri hver einasta lkjarsprna virkju og strija rsi hgri vinstri.

Vandamli vi essa hugmyndafri atvinnuuppbyggingu, burts fr rum sjnarmium, er s a hn skilar ekki miklu egar til lengri tma er liti. Hn er of einhf egar kemur a atvinnurun og hagvaxtarhrifin eru ekki stug til langs tma.
Afleidd strf eru til staar en spurningin er kannski kostna hvers eru au? Einnig m velta alvarlega fyrir sr a egar svo einhf atvinnuuppbygging og run sr sta svona litlu samflagi hve vikvmt a verur fyrir utanakomandi hrifum markai og efnahagslfi.

Ef liti er austur til Reyafjarar virist a vera svo a afleidd strf hafi fst ann mta a smijur, rafvirkjar, bilaverksti og arir verktakar hafi miki til sameinast af fjrunum og stofna strri fyrirtki sem voru ngu str til a jnusta lveri.
etta ddi a strf sem voru til fyrir lversbyggingu fluttust ll einn sta sta ess a vera dreif um firina.
Auvita er viss hagring essu en etta gerir a a verkum a firirnir kringum Reyafjr vera a einhverskonar svefnorpum me lti sem ekkert atvinnulf.
Sem betur veri hefur lka nnur run tt sr sta arna, a er a firir eins og til dmis Fskrsfjrur hafa lyft grettistaki a koma af sta "einhverju ru".
eirra tilfelli er etta "eitthva anna" a halda lfi Franska safninu, vera me a f Franska sptalann aftur inn orp og byggja hann upp og sast en ekki sst setja stofn handverksmarka. etta er heildst stefna sem til lengri tma mun gefa samflaginu Fskrsfiri meiri stugleika atvinnurun og vexti.
Afleidd strf geta ori nokkur. Til dmis flugt tjaldsvi, matslustair gistiheimili, fleiri markair, skipulagar gngur um fjll og firnindi me leisgn og svo m lengi telja.
a ga vi essa run er a a eitt fyrirtki fari halloka ea lendi fjrhagslegum vandrum vera hin ekki srstaklega fyrir hrifum af v og munu halda lfi.
Ef Alcoa Reyarfiri fer hausinn er orri eirra sem starfa vi lveri ea afleiddum strfum atvinnulausir.

v miur skil g vel af hverju lver reis Reyarfiri. stan fyrir v a a reis var einfaldlega s a sland og slenskt samflag lur fyrir ratuga stefnuleysi atvinnurunar mlum, fyrirtkjarekstri og fyrirtkjamenningu. a var aldrei bin til nein heildarstefna sem tk mi af fjlbreytileika atvinnurekstri landsvsu. a var aldrei sett upp neitt sem hafi lengri lftma en 4 r essum efnum, engin umhverfisstefna til langframa, engin stefna yfirhfu.

Svo lengi sem essu verur haldi fram mun sland bara enda eins og enn eitt landi ar sem skammsni stjrnmlamanna og vinsldaveiar eirra ra rkjum.
Er etta alvru a sem vi viljum?


Sjlfbrni er tff og cool

a birtist frtt vsi an um Bhutan og hvernig au stefna a rkta allt lfrntsj hr

g mr draum um a svona frtt birtist einhvern tma um sland. Frtt um a sett hafi veri stefna sjlfbrni sem er einhvers viri og til langs tma. Stefna sem er skr og markmi sem eru kristaltr. ar sem sland myndi vera framvarasveit fyrir a sem mun vera a gerast jrinni nstu rum. Vi verum ll hr jru a stefna meiri sjlfbrni og a einhvern raunverulegan htt.

a ir ekkert a fara a tala um grnt hagkerfi og rammatlanir sem eru bara or blai og engin raunverulega framkvmd til framtar.

a verst er a sland hefur allt til a vera leiandi essu svii. Vi erum mtulega ltil j til ess a svona breyting geti teki frekar stuttan tma ef allir leggjast eitt. Vi eigum mennta flk, mannau og aulindir. Allt er til staar en vi erum EKKI a nta a til a gera sjlfbrni tlanir sem vilja eitthva.

sta ess a taka okkar eigi skref essum mlum sem passar okkar jflagi og str eltumst vi vi a taka upp og keyra nfrjlshyggju kerfi hinna vestrnu landa me snum mijumos tlunum um sjlfbrni, umhverfi og nttru.

a er meira tff a taka upp snar eigin stefnur byggar raunverulegum markmium um alvru sjlfbrni sem hentar okkar jflagi en a eltast vi tlanir sem hafa alltaf a leiarljsi einhverstaar a knast fyrirtkjamenningu me sk um skjtan hagna.

Frum af sta etta v sland hefur allt til a vera eins tff og cool og Bhutan.


ing og j

N er n rkisstjrn tekin vi taumunum og eru ansi skiptar skoanir henni alveg eins og eirri sem sat undan. Flk er anna hvort mjg hrifi ea flemtri slegi yfir essari nju stjrn.
Reyndar virist a vera sem svo a flestir, h v hvort a eim ltist nju stjrnina ea ekki, su me strann kvahnt gangvart nstu fjrum rum ingi vegna ess a a er hrtt um a au veri gegnsr af mlfi, rifrildum og rasi eins og sustu fjgur r voru.
Flk orkar hreinlega ekki fjgur svoleiis r vibt.

S stareynd a traust flks alingi var nnast ekkert sasta kjrtmabili er lka eitthva sem allir flokkar ingi nna urfa a taka til greina. Traust flks inginu hvarf vegna llegra vinnubraga, lofora sem voru brotin og vegna ess a flk upplifi ekki tengingu milli ings og jar.

Sem sagt almenningur upplifi a ingmenn gtu ekki sett sig astur eirra ea snt skilning fyrir v sem var a gerast t jflaginu og leyst a almenningi til hagsbta.

etta traust er ekki endurskapa kosningar su nafstanar, a er bara skilori.

essar kosningar nna voru svona eins og sustu kosningar, reii og vantraustskosningar. Reii og vantraustskosningar eru kosningar ar sem flk ks fugt vi a sem var fyrir til a refsa. a gerist 2009 og a gerist lka nna a hluta. Svona kosningar eru ekki farslar fyrir neina j, srstaklega ekki ef r endurtaka sig.

N stjrn er tekin vi og n tlar almenningur a gefa henni sns. Vandamli er a olinmi almennings er ekki mikil og etta ing verur a vanda sig vi a byggja br milli ings og jar aftur og helst sem fyrst svo a einhver stt fari a myndast n.

Ef essi stjrn meinar a sem er stefnuyfirlsingunni mun hn nna ra lfrur a skapa traust og vinna traust almennings stjrnmlum aftur. Hn mun gera allt sem hn getur til a breyta vinnuaferum, draga mismunandi aila utan r jflaginu a borinu til skrafs og ragera, stunda alvru samruplitk, auka akomu almennings a mlum og f stjrnandstuna samstarf me sr.

essi upptalning er bara ltill hluti af v sem arf a gerast til a a s hgt a fara a byggja upp samflag stt og a er vonandi a essari stjrn beri gfa til a gera a sem stendur svo fagurlega stefnuyfirlsingu eirra og byrja plitsku heilun sem arf a eiga sr sta milli ings og jar.


Forgangsrun fjrmagnsins

Vi lifum samflagi ar sem forgangsrun fjrmagnsins er nmer eitt. a kristallaist grkvldi egar Eir komst enn einu sinni frttir vegna llegrar stjrnunar, llegrar forgangsrunar og llegs fjrmlavits af hlfu stjrnar Eirar.

Eins og venja er slandi tekur enginn byrg, enginn hefur beist afskunar og enginn hefur sagt af sr. Allt sem hefur gerst er bara business as ususal og a a bar Eirar, sem hafa unni sitt langa lf og eiga n rtt sinni afslppun og hyggjuleysi, sitji me tapaan visparna og hyggjur af v sem verur.

arna kristallast raun allt sem er a samflaginu okkar. Manneskjan hefur ekki vgi, lfsgi hafa ekki vgi, lfskjr hafa ekki vgi og velfer hefur ekki vgi. a sem rur fer er fjrmagni og fjrmlagjrningar og byrg gjrningnum er enginn v arna er hi alrandi fjrmagn fer og v tekur enginn byrg.
etta er ekki fyrsta dmi um a a manneskjan fari halloka viureign sinni vi peninga og a a skuli geta gerst, a er a segja a manneskjan tapi fyrir pappr me mynd og tlu , hltur eitt og sr a gera a a verkum a vi setjum STR spurningamerki vi forgangsrunina samflaginu.
g fyrir mitt leiti sit allavega og f hroll niur baki egar g hugsa um a hva etta er undarleg forgangsrun.
essi forgangsrun er nokku sem vi verum a breyta jflaginu og a er ekki einu sinni spurning.


Gsling hugarfarsins

Gsling hugarfarsins er a mnu mati a httulegasta sem vi lifum vi dag vestrnum jflgum. Vi sem almenningur lifum i essari gslingu alla daga allan daginn n ess a setja nein spurningamerki.
Undir gslingu hugarfarsins tilheyra vaninn og ryggi vananum, fordmarnir, sinnuleysi, afskiptaleysi og hrsla vi a rugga btnum og standa berskjaldaur me skoun fyrir framan alj.

Kannski einstaka sinnum fum vi svona tilfinningu, sm brot af hugsunarvsi sem reynir a last upp yfirbori um a eitthva er ekki lagi, en lklega tkum vi varla eftir honum e afneitum tilvist essa hugsanavsis nll komma einni og snum okkur aftur a v a ala upp brn, vinna, reyna a borga skuldir og lta hinn daglega dag hanga saman rkrttan mta.

essi gsling hugarfarsins er sta ess a eftir hrun bankanna, efnahagskerfa og stjrnsslu samt fleiru, hefur ekki tekist a byggja upp, endurskoa ea endurhanna samflagi og jflagi svo a a taki mi af borgurum ess og meina g llum borgurum ess. Samflgin okkar eru ekki manneskjuvn v miur og a mun ekki breytast ef vi sem almenningur tkum ekki okkar byrg.

Okkar byrg liggur v a brjtast t r gslingu hugarfarsins og fara a gagnrna og setja spurningamerki. a er okkar a veita stjrnmlamnnum ahald, lta skoun okkar ljs og krefjast hluta ef a er a sem vi urfum a gera. v stareyndin er s a meirihluti eirra ingmanna sem n eru a setjast ing eru r gamla kerfinu og munu ekki gera kjarnabreytingar samflaginu nema kannski a litlu leiti.

a er okkar a leggja herslu a vi viljum manneskjulegt samflag sem er byggt upp kringum og fyrir flki. Vi gerum a ekki nema losa okkur r gslingu hugarfarsins.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband